Nowe obowiązki w transporcie: System SENT pod lupą po zmianach przepisów

System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) to narzędzie, które na stałe wpisało się w krajobraz polskich dróg. Choć początkowo kojarzony był głównie z „towarami wrażliwymi”, takimi jak paliwa czy alkohol, jego zasięg systematycznie rośnie. Nowelizacja przepisów, która weszła w życie w marcu 2026 roku, to kolejny krok w stronę pełnej cyfryzacji i uszczelnienia obrotu towarowego w Polsce.

Czym jest system SENT?

SENT to teleinformatyczny system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Został wprowadzony na mocy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. W praktyce jest to platforma, na której uczestnicy obrotu (nadawcy, odbiorcy i przewoźnicy) muszą rejestrować każdy transport towarów objętych ustawą. Nadzór nad systemem sprawuje Krajowa Administracja Skarbowa (KAS).

W jakim celu powstał SENT?

Głównym celem stworzenia systemu SENT była walka z tzw. „szarą strefą” oraz wyłudzeniami podatku VAT. Dzięki monitorowaniu transportu w czasie rzeczywistym, państwo jest w stanie zweryfikować, czy towar faktycznie trafił do zadeklarowanego odbiorcy, czy może „zniknął” po drodze, zasilając nielegalny obrót.

System ma za zadanie:

• Ochronę legalnego biznesu: Uczciwi przedsiębiorcy nie muszą konkurować z firmami omijającymi opodatkowanie.
• Zwiększenie wpływów do budżetu: Skuteczniejsza ściągalność akcyzy i podatku VAT.
• Bezpieczeństwo obrotu: Kontrola nad towarami niebezpiecznymi lub wymagającymi szczególnego nadzoru (np. odpady).

Dla kogo został stworzony?

System SENT nakłada obowiązki na cztery główne grupy podmiotów:

1. Podmiot wysyłający (Nadawca): Musi dokonać zgłoszenia transportu przed jego rozpoczęciem.
2. Podmiot odbierający (Odbiorca): Ma obowiązek potwierdzić odbiór towaru w systemie (zazwyczaj w ciągu kilku dni od dostarczenia).
3. Przewoźnik: Musi uzupełnić dane dotyczące środka transportu, trasy oraz zapewnić przekazywanie danych geolokalizacyjnych.
4. Kierowca: Jest zobowiązany posiadać numer referencyjny zgłoszenia (lub dokument zastępczy) oraz uruchomić lokalizator (GPS) przed rozpoczęciem jazdy.

Co zmieniło się od marca 2026 roku?

Nowelizacja z marca br. wprowadziła istotne rozszerzenie katalogu podmiotów i towarów objętych nadzorem. Najważniejszą zmianą jest objęcie systemem SENT wszystkich zagranicznych przewoźników wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy, niezależnie od rodzaju przewożonego towaru, jeśli korzystają oni z zezwoleń międzynarodowych (np. zezwolenia ogólne, CEMT).

Kluczowe nowości po marcu 2026:

• Rejestracja zezwoleń: Zagraniczne firmy transportowe muszą rejestrować w SENT każde zezwolenie na przejazd przez Polskę przed wjazdem na terytorium kraju.
• Towary objęte rozszerzeniem: Do listy towarów „wrażliwych” dodano kolejne grupy chemikaliów oraz specyficzne rodzaje biokomponentów, które wcześniej pozostawały poza ścisłym nadzorem.
• Sankcje: Zaostrzeniu uległy kary za brak aktywnego lokalizatora GPS w trakcie jazdy – KAS kładzie teraz większy nacisk na ciągłość sygnału geolokalizacyjnego.

Kogo obejmuje SENT po nowelizacji?

Największą zmianą, która weszła w życie 17 marca 2026 roku, jest bezprecedensowe rozszerzenie katalogu towarów monitorowanych. System, który dotychczas kojarzył się z cysternami paliwowymi, wszedł teraz do magazynów z ubraniami, butami, a także na place budowy.

1. Branża modowa i obuwnicza (Fashion & Retail)

To tutaj nastąpiło największe uderzenie. Obowiązkiem zgłoszenia w systemie SENT objęte zostały:

• Odzież nowa (Działy 61 i 62 CN): Artykuły i dodatki odzieżowe (dzianiny i tkaniny). Obowiązek powstaje, gdy masa brutto przesyłki przekracza 10 kg.
• Odzież używana (Kod CN 6309 00 00): Wszelkie tekstylia z „drugiej ręki”, jeśli przesyłka waży więcej niż 10 kg.
• Obuwie (Dział 64 CN): Transport butów (z wyłączeniem części do obuwia). Tutaj progiem jest ilość – zgłoszenie jest wymagane, gdy przesyłka zawiera więcej niż 20 sztuk (liczonych jako pojedyncze egzemplarze, czyli powyżej 10 par).
• Przesyłki mieszane: Jeśli w jednej paczce/palecie znajduje się mix ubrań i butów, a ich łączna waga przekracza 10 kg, transport musi trafić do systemu.

2. Branża budowlana (Beton, nie tylko cement)

Warto doprecyzować kwestię materiałów sypkich i płynnych. Choć branża cementowa mocno zabiegała o objęcie nadzorem samego cementu, nowelizacja (zgodnie z projektem UD109) skupiła się na betonie towarowym:

• Beton „świeży” (masa betonowa): Monitorowaniu podlega transport betonu towarowego i mieszanek na bazie spoiw mineralnych. Co istotne, w przypadku dużych inwestycji (powyżej 100 m3) wprowadzono uproszczenia w postaci zgłoszeń zbiorczych.
• Uwaga: Gotowe prefabrykaty betonowe (np. kostka brukowa, krawężniki) na ten moment pozostają poza systemem SENT.

3. Zagraniczni przewoźnicy (Przewozy poza unijne)

Marcowe zmiany uszczelniły również ruch na granicach. Systemem SENT objęto wszystkich przewoźników spoza UE/EFTA, którzy wykonują międzynarodowy transport drogowy na podstawie zezwoleń (ogólnych lub CEMT). Muszą oni rejestrować każdy przejazd przez Polskę, niezależnie od rodzaju wiezionego towaru.

Jak i gdzie zgłosić transport?

Wszystkie operacje odbywają się elektronicznie. Aby dopełnić formalności, należy:

1. Posiadać konto na platformie PUESC (puesc.gov.pl) z rozszerzonymi uprawnieniami do modułu „monitorowanie przewozu”.
2. Wypełnić odpowiedni formularz zgłoszeniowy (np. dla towarów modowych lub betonu).
3. Przekazać kierowcy numer referencyjny, który jest ważny przez 10 dni.
4. Zapewnić działający lokalizator GPS (aplikacja mobilna e-TOLL PL / SENT GEO lub urządzenie OBU/ZSL zamontowane w pojeździe).

Ważne: Ten artykuł ma charakter wyłącznie luźnej informacji. Przepisy dotyczące systemu SENT są niezwykle dynamiczne, dlatego niniejszy artykuł może być nieaktualny lub zawierać błędy. Proszę pamiętać: brak zgłoszenia lub dokonanie zgłoszenia w sposób niewłaściwy może skutkować dotkliwymi karami finansowymi. Zawsze weryfikuj aktualne komunikaty na oficjalnych stronach rządowych.

Oficjalne źródła informacji:

• Platforma PUESC (obsługa zgłoszeń): https://puesc.gov.pl/
• Serwis Podatki.gov.pl (wyjaśnienia KAS): https://www.podatki.gov.pl/akcyza/system-sent/
• Ministerstwo Finansów: https://www.gov.pl/web/finanse

Pamiętaj: w systemie SENT „lepiej zapytać dwa razy, niż raz zapłacić karę”. Jeśli masz wątpliwości, warto skorzystać z infolinii KAS (Krajowej Informacji Skarbowej).