Tekst zewnętrzny, artykuł sponsorowany

Kontrolka DPF nie zawsze oznacza awarię czujnika

Najczęściej przyczyną komunikatu pozostaje nagromadzenie sadzy. Sprzyjają temu krótkie przejazdy, częsta jazda miejska, niedogrzewanie silnika oraz przerywanie automatycznych regeneracji. Filtr może również stopniowo wypełniać się popiołem, którego nie da się wypalić podczas normalnej jazdy.

Kontrolkę mogą wywołać także inne usterki wpływające na skład lub temperaturę spalin, między innymi:

• niesprawny czujnik temperatury spalin,
• uszkodzenie układu EGR,
• problem z wtryskiwaczami,
• nieszczelność układu dolotowego albo wydechowego,
• nieprawidłowa praca turbosprężarki,
• zbyt niska temperatura silnika,
• niewłaściwy olej lub nadmierne spalanie oleju,
• uszkodzenie instalacji elektrycznej.

Dlatego wymiana czujnika wyłącznie na podstawie zapalonej kontrolki jest ryzykowna. Podobnie nie należy od razu zakładać, że konieczne jest kosztowne czyszczenie lub usunięcie filtra.

Jakie objawy może powodować niesprawny czujnik?

Uszkodzenie czujnika ciśnienia spalin nie zawsze daje jeden charakterystyczny objaw. Sposób zachowania pojazdu zależy od rodzaju błędu i strategii sterownika.

Kierowca może zauważyć:

• zapalenie kontrolki DPF lub check engine,
• częste próby regeneracji filtra,
• brak możliwości rozpoczęcia wypalania,
• wejście silnika w tryb awaryjny,
• ograniczenie mocy,
• wzrost zużycia paliwa,
• nierówną pracę silnika,
• pracę wentylatora po wyłączeniu zapłonu,
• podwyższony poziom oleju wskutek nieudanych regeneracji.

Problemy mogą pojawiać się okresowo. Pęknięty przewód pomiarowy może reagować inaczej na zimnym i rozgrzanym silniku, a wilgoć lub sadza zgromadzona w rurkach może zaburzać odczyt tylko w określonych warunkach.

Dobór czujnika wymaga więcej niż porównania wyglądu

Czujniki ciśnienia spalin mogą wyglądać podobnie, a mimo to różnić się zakresem pomiarowym, charakterystyką sygnału, liczbą króćców, kształtem złącza i sposobem komunikacji ze sterownikiem. W części pojazdów występują również różne warianty zależne od kodu silnika, daty produkcji lub zastosowanego układu oczyszczania spalin.

Z tego względu nowej części nie należy wybierać jedynie na podstawie zdjęcia. W ofercie 7000obrotów można znaleźć czujnik dpf w wariantach przeznaczonych do różnych samochodów. Katalog warto najpierw zawęzić według marki, modelu i wersji pojazdu, a następnie porównać numer OE oraz oznaczenie wymontowanego elementu.

Przy okazji naprawy trzeba sprawdzić także przewody łączące czujnik z układem wydechowym. Zakup nowego podzespołu nie rozwiąże problemu, jeśli rurki są zatkane sadzą, pęknięte, stopione lub zostały podłączone w niewłaściwej kolejności. To właśnie ocena całego toru pomiarowego odróżnia skuteczną naprawę od przypadkowej wymiany części.

Czujnik czy przewody pomiarowe?

Czujnik zazwyczaj nie styka się bezpośrednio z gorącymi spalinami. Ciśnienie dociera do niego za pośrednictwem jednej lub dwóch rurek. Są one narażone na wysoką temperaturę, drgania, wilgoć oraz osadzanie się sadzy.

Uszkodzony przewód może powodować odczyty podobne do awarii samego czujnika. Pęknięcie prowadzi zwykle do zaniżenia mierzonej różnicy ciśnień, natomiast niedrożność może utrzymywać nieprawidłową wartość niezależnie od obciążenia silnika.

Podczas kontroli należy zwrócić uwagę na:

• pęknięcia i ślady stopienia,
• luźne połączenia przy króćcach,
• osady sadzy wewnątrz przewodów,
• obecność wilgoci lub skroplin,
• prawidłową kolejność podłączenia,
• szczelność króćców przy układzie wydechowym.

Nie należy kierować sprężonego powietrza bezpośrednio do króćca czujnika. Zbyt wysokie ciśnienie może uszkodzić delikatny element pomiarowy.

Jak prawidłowo zdiagnozować usterkę?

Pierwszym krokiem powinien być odczyt kodów błędów oraz parametrów bieżących za pomocą testera diagnostycznego. Kody odnoszące się do obwodu czujnika, jego zakresu działania lub zbyt wysokiego ciśnienia pomagają wyznaczyć kierunek dalszych sprawdzeń, ale nie stanowią jeszcze ostatecznej diagnozy.

Przy wyłączonym silniku wskazanie różnicy ciśnień powinno być bliskie wartości przewidzianej przez producenta, zazwyczaj zbliżonej do zera. Po uruchomieniu jednostki odczyt powinien zmieniać się płynnie wraz ze wzrostem obrotów i przepływu spalin. Stała, nielogiczna albo skokowo zmieniająca się wartość może wskazywać na problem z czujnikiem, przewodami lub instalacją.

Diagnostyka powinna objąć:

1. odczyt błędów i parametrów bieżących,
2. porównanie zmierzonego ciśnienia z wartościami referencyjnymi,
3. kontrolę przewodów pomiarowych,
4. sprawdzenie wtyczki, zasilania, masy i przewodu sygnałowego,
5. ocenę stopnia zapełnienia filtra sadzą oraz popiołem,
6. kontrolę czujników temperatury i pozostałych elementów wpływających na regenerację.

W razie wątpliwości można porównać wskazania elektroniczne z pomiarem wykonanym odpowiednim manometrem. Pozwala to ustalić, czy wysokie ciśnienie jest rzeczywistym skutkiem niedrożnego filtra, czy wynikiem błędnego sygnału.

Czy wymiana czujnika rozwiąże problem z kontrolką?

Jeżeli przyczyną jest wewnętrzne uszkodzenie czujnika, prawidłowo dobrana nowa część powinna przywrócić wiarygodny pomiar. Po wymianie w niektórych samochodach konieczne jest skasowanie błędów, przeprowadzenie adaptacji albo wykonanie procedury serwisowej przewidzianej przez producenta.

Nowy czujnik nie oczyści jednak zapchanego filtra. Jeśli DPF zawiera dużą ilość sadzy lub popiołu, nadal będzie wymagał regeneracji, czyszczenia albo wymiany. Trzeba też usunąć przyczynę nadmiernego zapełniania, aby problem szybko nie powrócił.

Nie należy automatycznie zerować wartości zapełnienia filtra tylko dlatego, że wymieniono czujnik. Taka operacja musi odpowiadać rzeczywiście wykonanej naprawie. Wprowadzenie do sterownika nieprawidłowej informacji może zaburzyć kolejne regeneracje.

Czy można spróbować wypalić DPF podczas jazdy?

Dłuższa jazda ze stałym obciążeniem może pomóc, jeżeli filtr zgromadził umiarkowaną ilość sadzy, układ jest sprawny, a producent pojazdu przewiduje taką procedurę. Nie jest to jednak uniwersalne rozwiązanie każdej zapalonej kontrolki.

Próba regeneracji może być nieskuteczna lub niewskazana, gdy:

• zapisano błąd czujnika ciśnienia albo temperatury,
• samochód pracuje w trybie awaryjnym,
• poziom oleju przekracza maksimum,
• filtr jest nadmiernie zapełniony,
• silnik ma usterkę układu paliwowego lub dolotowego,
• świeci się czerwona kontrolka albo pojawia się komunikat nakazujący zatrzymanie.

W takich sytuacjach dalsze wymuszanie jazdy może zwiększyć ilość paliwa przedostającego się do oleju albo doprowadzić do nadmiernego wzrostu temperatury układu wydechowego.

Kiedy nie należy kontynuować jazdy?

Sama żółta kontrolka DPF nie zawsze wymaga natychmiastowego zatrzymania, ale nie powinna być ignorowana przez wiele dni. Szybkiej diagnostyki wymagają szczególnie wyraźny spadek mocy, nierówna praca silnika, wysoki poziom oleju, dymienie oraz jednoczesne zapalenie kilku kontrolek.

Jeżeli samochód przechodzi w tryb awaryjny albo instrukcja pojazdu nakazuje przerwanie jazdy, najlepiej bezpiecznie dostarczyć go do warsztatu. Dalsza eksploatacja może zwiększyć ciśnienie przed filtrem, obciążyć turbosprężarkę i podnieść koszt naprawy.

Najpierw pomiar, później wymiana

Kontrolka DPF informuje o problemie w układzie oczyszczania spalin, ale nie wskazuje jednoznacznie uszkodzonej części. Przyczyną może być faktyczne zapełnienie filtra, niesprawny czujnik ciśnienia, niedrożny przewód albo inna usterka uniemożliwiająca regenerację.

Prawidłowa diagnostyka powinna połączyć odczyt błędów z analizą parametrów bieżących i kontrolą przewodów. Dopiero na tej podstawie można zdecydować, czy potrzebna jest wymiana czujnika, czyszczenie DPF-u czy naprawa innego elementu. Takie postępowanie pozwala uniknąć kosztownej wymiany sprawnego filtra oraz szybkiego powrotu kontrolki.

Źródło zdjęcia: pexels.com Licencja: https://www.pexels.com/photo-license/